Artykuł sponsorowany
Jak mieszanka lakieru i warunki aplikacji wpływają na zgodność koloru po naprawie auta

Ten sam kod lakieru nie zawsze daje identyczny efekt po naprawie blacharsko-lakierniczej. Zmiana receptury mieszanki lub sposobu aplikacji potrafi spowodować widoczne różnice w odcieniu, nawet gdy numer koloru umieszczony na tabliczce znamionowej pozostaje niezmieniony. Różnice te wynikają z naturalnych wahań w procesie produkcyjnym pojazdu, zmiennej grubości powłoki nakładanej na taśmie w fabryce, a także ze stopniowego starzenia się karoserii na skutek promieniowania UV. Kod koloru stanowi dla technika wyłącznie ogólny punkt wyjścia. Aby naprawiany element nie odcinał się wizualnie od reszty pojazdu, konieczne jest precyzyjne dostosowanie składników chemicznych oraz rygorystyczne kontrolowanie środowiska natrysku.
Skład mieszanki a krycie i stabilność koloru
Dobór bazy, utwardzacza i rozcieńczalnika decyduje o sile krycia, ostatecznym połysku oraz późniejszej stabilności odcienia. Nie istnieje jedna uniwersalna proporcja mieszania składników. Właściwe wartości zależą ściśle od konkretnego systemu lakierniczego i są rygorystycznie określone w karcie technicznej dostarczonej przez producenta chemii. Zbyt duża ilość utwardzacza lub nieodpowiedni rozcieńczalnik prowadzą do kruchości powłoki, jej przyspieszonego żółknięcia, a także pogorszenia przyczepności międzywarstwowej. Z kolei zbyt rzadka mieszanka powoduje słabe krycie, co szybko uwidacznia warstwę podkładu.
Odtworzenie odpowiedniego odcienia wymaga zastosowania zaawansowanych narzędzi optycznych. Spektrofotometr mierzy odbicie światła pod kilkoma kątami, po czym tworzy cyfrowy zapis spektralny powierzchni karoserii. Urządzenie to porównuje pobrane dane z ogromnymi bazami receptur, uwzględniając stopień wyblaknięcia lakieru oraz ewentualne wcześniejsze naprawy blacharskie. Pomimo wysokiej precyzji tego instrumentu, przy powłokach perłowych i specjalnych bardzo często występuje zjawisko metamerii. Polega ono na tym, że dany element wygląda identycznie z fabrycznym poszyciem w świetle słonecznym, ale wyraźnie odcina się w świetle latarni ulicznych. Aby wykluczyć takie błędy, technik wykonuje próbne natryski na fiszkach i porównuje je z oryginalną karoserią przy użyciu lampy imitującej światło dzienne. To na podstawie tych fizycznych próbek specjalista koryguje warianty sub-odcieni, wynikające z użycia innych partii pigmentu w danym roku modelowym.
Warunki w kabinie a rozkład powłoki na elemencie
Prawidłowe przygotowanie mieszanki to zaledwie połowa procesu, ponieważ równie ważne jest środowisko aplikacji. Temperatura, wilgotność i czystość powietrza w kabinie lakierniczej bezpośrednio wpływają na układanie się materiału na naprawianym panelu. Norma PN-EN 16985:2019 precyzuje surowe wymogi bezpieczeństwa dla samych kabin, natomiast optymalne parametry natrysku zawsze narzuca karta techniczna używanego lakieru. Zazwyczaj wymaga się stabilnej temperatury i kontrolowanej wilgotności, przy czym temperatura lakierowanego podłoża musi być co najmniej o 3°C wyższa niż punkt rosy. Zbyt wysoka wilgotność wywołuje kondensację wody w powłoce, co skutkuje matowieniem lub powstawaniem mikropęcherzy. W zbyt suchym otoczeniu materiał wysycha w locie, tworząc szorstką powierzchnię.
Wielostopniowa filtracja powietrza w kabinie zapobiega osiadaniu pyłu, który mógłby zniekształcić gładkość warstwy bezbarwnej. Te fizyczne i mikroklimatyczne czynniki ujawniają się najmocniej podczas odtwarzania odcienia na sąsiednim elemencie. Zmienne ciśnienie natrysku i temperatura otoczenia modyfikują orientację pigmentów efektowych w lakierach metalicznych i perłowych. Jeśli aplikacja odbywa się w warunkach innych niż fabryczne, drobiny aluminium ułożą się pod innym kątem. Prowadzi to do migracji barwy, przez co element wydaje się jaśniejszy na wprost, a ciemniejszy pod kątem. Technika cieniowania rozwiązuje ten problem poprzez płynne wyjście z nową bazą kolorystyczną poza obszar uszkodzenia, wchodząc na element nienaruszony. Dzięki temu minimalne różnice w jasności ziarna gubią się na zaokrągleniach karoserii i stają się niewidoczne.
O zgodności koloru po naprawie decyduje spójny system, na który składają się odpowiednio zmodyfikowana receptura chemiczna, staranne przygotowanie podłoża i powtarzalne warunki aplikacji. Zwykły kod lakieru umieszczony w bagażniku to zaledwie wskazówka, która bez weryfikacji sprzętowej może prowadzić do poważnych różnic wizualnych. Każde odstępstwo od wytycznych technologicznych wymaga korygowania techniki natrysku na bieżąco. Weryfikacją tych założeń w praktyce zajmują się wyspecjalizowane punkty serwisowe. Przykładowo, Hardek Car Serwis realizuje powypadkowe naprawy blacharsko-lakiernicze z wykorzystaniem urządzeń spektrofotometrycznych i własnych prób kolorystycznych. Powierzenie prac doświadczonemu lakiernikowi minimalizuje ryzyko tego, że naprawiany element będzie odcinał się od reszty pojazdu po wyjeździe z hali.



